© De Oblaten van Franciscus van Sales | contact

Citaat oktober 2019


Een besluit valt soms na eindeloos wikken en wegen. Voors en tegens worden in afzonderlijke lijstjes ondergebracht. Wat is het beste om te doen? Wat weegt het zwaarst? Hoe komt men tot besluit? We kennen dit wellicht uit ons eigen leven. Franciscus van Sales gebruikt het beeld van een theologisch dispuut tijdens een Concilie, een vergadering van kerkelijke ambtsdragers onder leiding van de Paus. Ook daar kan het er stevig aan toegaan. Toch is het meestal zo dat men het uiteindelijk eens wordt. En vervolgens is het zaak om die eenheid te onderstrepen en gezamenlijk uit te dragen, vooral omdat het resultaat niet zozeer gezien wordt als mensenwerk, maar als het werk van de Heilige Geest. Daarmee krijgt het een onaantastbare status. De min of meer totale zekerheid die het resultaat is van dit proces, kan soms rekenen op onbegrip en irritatie. Hetzelfde geldt voor een beslissing die je, met de nodige moeite, zelf neemt. Na het nemen van het moeilijk besluit is het niet gedaan: je moet er aan vasthouden en tot uitvoering er van overgaan. Je moet gaan samenvallen met je besluit, je er door laten leiden, er gehoor aan geven, er aan gehoorzamen. Je kunt weerstand ontmoeten en onbegrip, maar je besluit en jij staan daar als het ware boven. Sommige besluiten zijn radicaal te noemen. Dat is ook de toon van de woorden waarmee Jezus zijn leerlingen uitzendt in Lucas 10, 16: ‘Wie naar jullie luistert, luistert naar Mij, en wie jullie afwijst, wijst Mij af, maar wie Mij afwijst, wijst Hem af die Mij gezonden heeft.’

Op algemene Concilies onderzoekt men de waarheid door middel van grote disputen en diepgravende discussies; argumenten, redeneringen en bewijsvoeringen alom. Je hebt daar zeker wel eens over gehoord, Theotimus. Is de zaak eenmaal besproken, dan nemen de bisschoppen en in het bijzonder de Paus, die het hoofd is van de bisschoppen, een beslissing. En dan, als de beslissing genomen is, legt iedereen zich daarbij neer en stemt van harte in met wat besloten is. Niet zozeer omdat men zich kan vinden in de argumenten die naar voren zijn gebracht tijdens het onderzoek en de discussie, maar omwille van het gezag van de Heilige Geest. Want het is de Heilige Geest die de onzichtbare voorzitter is van het Concilie. De Heilige Geest heeft geoordeeld en besloten bij monde van de dienaren die Hij heeft aangesteld tot herders van het Christendom. Onderzoek en discussie vindt plaats in het voorhof onder leiding van leraren, maar de beslissing en het aanvaarden daarvan vindt plaats in het Heilige der Heiligen, waar de Heilige Geest spreekt door middel van de Kerk. De Heilige Geest bezielt het lichaam van de Kerk, zoals de Heer ons heeft beloofd (Lucas 10, 16). De struisvogel legt haar ei in het zand van de Libische woestijn, maar het is de zon die het kuiken uitbroedt. Zo is het ook met de leraren die de waarheid zoeken door middel van redeneringen en argumenten. Ze bereiden de waarheid voor, maar het is de Zon van gerechtigheid die er zekerheid aan geeft en voor aanvaarding kan zorgen. En deze zekerheid, Theotimus, begint met liefde voor de waarheid. Het geloof begint met de liefde die ons hart voelt voor God."

Uit: Franciscus van Sales, Verhandeling over de liefde tot God, boek 2 hoofdstuk 14.
Bekijk ook de foto van de maand