© De Oblaten van Franciscus van Sales | contact

Citaat november 2018


In dit citaat, genomen uit boek 2 hoofdstuk 2 van de 'Verhandeling over de liefde tot God', legt Franciscus van Sales uit dat het ene vooral bij God hoort en het vele eerder bij de natuur en de mensen. God is één, dat is de kern van het betoog, en Hij doet niet zo nu en dan iets, een beetje hier of daar, maar Hij doet (schept) alles in één keer. Alle verschillen, al het verschillende, het vele, ofwel alle verscheidenheid, komt uit dat ene voort. Zo worden beide uitersten – het ene en het vele – bijeen gebracht, maar ook weer uiteen gelegd. Met een voorbeeld probeert Franciscus van Sales dit duidelijk te maken. Een schilder brengt streek na streek, kleur na kleur, figuur na figuur aan op zijn schilderij, totdat het compleet (één) is. Maar een drukker die het papier op de houtsnede legt, maakt met één enkele beweging een kant en klare afbeelding, waar alles al opstaat. Dat is een verschil tussen schilder en drukker: de eerste heeft heel veel handelingen nodig om iets tot stand te brengen, de tweede maar één enkele handeling. Waar de natuur eerder 'schilder' is, is God 'drukker': Hij vormt de eeuwigheid in een ogenblik.

Stel je eens een schilder voor die de geboorte van Christus schildert (en ik schrijf dit trouwens in de dagen die gewijd zijn aan dit heilige mysterie). Zo'n schilder gebruikt daarvoor ontelbare penseelstreken. Hij heeft geen weken maar maanden nodig om zijn doek op te zetten, uit te werken en te voltooien, afhankelijk van het aantal figuren en voorwerpen dat hij op zijn schilderij wil aanbrengen. En stel je vervolgens een drukker voor die het papier op de houtsnede legt. Ook die houtsnede stelt de geboorte van Christus voor, maar nu heeft de drukker slechts één enkele beweging nodig om een afdruk te maken. Al zijn werk, Theotimus, zit in dat ene gebaar. En ogenblikkelijk heeft hij een afdruk, een houtsnede die ons met fijne, duidelijke lijnen een voortreffelijke voorstelling biedt van wat de Bijbel vertelt over de geboorte van Christus. Met die ene beweging zorgt hij er voor dat op zijn print allerlei figuren en voorwerpen te zien zijn, alles in de juiste verhouding en precies goed van perspectief. Als je niet bekend bent met deze wijze van afdrukken, sta je er versteld van dat al die verscheidenheid ontstaat dankzij die ene, enkele handeling. De natuur, Theotimus, doet wat de schilder doet: ze voegt toe en verandert telkens weer, steeds opnieuw, steeds meer. Het kost haar heel wat tijd om iets tot stand te brengen. Maar God is als de drukker: Hij geeft bestaan aan alle verschillende, afzonderlijke schepselen, of ze er nu waren, zijn, of zullen zijn. En dat doet Hij met één enkele daad van Zijn almachtige wil. Van Zijn idee wordt, net als van een prachtige houtsnede, die fantastische verscheidenheid van personen en voorwerpen afgedrukt die elkaar - elk op eigen wijze - in alle seizoenen, jaren en eeuwen opvolgen."

Franciscus van Sales, Theotimus boek 2 hoofdstuk 2
Bekijk ook de foto van de maand