Salesiaans Contact December 2025

Het jaar 2025 loopt alweer ten einde. Maar eerst vieren we nog het feest van Kerstmis. Kees Jongeneelen reikt ons wat inspirerende gedachten aan om aan het feest meer diepte te geven in ons leven. Het Mens-worden-van-toen mag voor ons ook mens-worden-voor-nu zijn hopelijk. Ook putten we in dit nummer weer dankbaar uit de pastorale verhalen van Astrid van Engeland.

Wim Holterman osfs

“Wees niet bang”

De komende weken met de Kerstdagen en de Jaarwisseling worden door ons mensen heel verschillend ervaren. Misschien kijk je er wel naar uit en heb je al leuke plannen bedacht om deze dagen in te vullen. Misschien zie je er tegenop als tegen een berg en heeft de gedachte aan de komende feestdagen je de afgelopen weken geplaagd. Want het is net alsof je de laatste weken van het jaar alles veel dieper voelt en de emoties je meer aangrijpen. Misschien ligt er bij jullie ook een pasgeboren kindje in de wieg en voel je daardoor het Kerstfeest meer aan dan andere jaren. Of heb je wellicht het afgelopen jaar de liefde ontmoet in een medemens en ben je dankbaar dat je dit jaar samen bent.
Maar evengoed kan het juist andersom zijn: dat je dit jaar mensen verloren hebt door een breuk in je relatie of door de dood. Misschien ook ga je vanzelf terug in je herinnering en zeg je tegen jezelf: “Vorig jaar waren we nog samen” of “Wat is het toch anders geworden”.
Hoe je ook bent, vredig of triest, gelukkig of verdrietig, ik wens je toe dat je het Licht dichtbij mag voelen. Als het nacht in je is, als je hart meer op een stal dan op een gezellig huis lijkt, als je meer op een dwalende herder uit het kerstverhaal lijkt dan op een eigentijdse wereldburger, als je het gevoel hebt dat er ook voor jou geen plaats is, dan wens ik je toe dat je een stem mag horen, misschien wel uit de hemel, dat je er mag zijn zoals je bent, met je goede en kwade kanten…. Dat je niet bang hoeft te zijn, ondanks alles wat er op je af komt. Want dat hoorden die mensen daar in de nacht van Bethlehem: “Wees niet bang”.


Kribbe en kruis zijn één

In het geboorteverhaal van Jezus staat dat dit het eerste zinnetje was dat de Engelen tegen de mensen zeiden. Terecht, want angst is het dat het diepste in ons verscholen zit. Ook al leef je onbekommerd toch zit er angst in ons: angst voor oorlog, die steeds sterker wordt, angst om te verliezen, angst om ziek te worden. Uiteindelijk de angst om dood te gaan.
Kerstmis moge ons geven dat we die angst in de ogen kunnen zien en dat we diep in ons hart mogen ervaren dat we in onze kwetsbaarheid toch veilig zijn. Dat ons in feite niets kan overkomen zelfs niet als we dood gaan.
Volgens bijbel kenners vertelt het verhaal dat Jezus op een plank in de kribbe lag zoals hij aan het eind op de plank aan het kruis hing. “Het hout van de kribbe is hetzelfde hout als van het kruis”, zeggen ze. Zo worden het begin en het einde van zijn leven met elkaar verbonden.
Voortgekomen uit Gods hand keerde hij terug in Gods hand. En dat geldt dan voor ons allemaal! Dat besef kan je echte vrede brengen. Ik wens je toe dat je die vrede mag ervaren, wellicht door tranen heen.
Leef gelukkig en moedig.
Om het met de woorden van onze patroon Franciscus van Sales te zeggen
“De engel die de geboorte van onze redder aankondigt, zingt voor ons dat hij goed nieuws brengt, een grote vreugde, vrede op aarde en goede wil jegens alle mensen”.

Namens mijn medebroeders wens ik u allen van harte een Zalig Kerstfeest en alle goeds voor het nieuwe jaar.
Ik wil dit onderstrepen met een tekst van Paul van Vliet:
Ik hoop in het nieuwe jaar op mensen
Die bergen verzetten,
Die door blijven gaan met hun kop in de wind.
Ik bid om mensen die risico’s nemen,
Die vol blijven houden met het geloof van een kind.
Ik bid om mensen
Die dingen beginnen
Waar niemand van weet wat de afloop zal zijn.
Ik bid om mensen die met vallen en opstaan
Niet willen weten van water in de wijn.

Pater Wijnand van Wegen
Omdat zelfstandig wonen niet meer verantwoord was is Wijnand in augustus opgenomen in het verpleeghuis ”De Marke” in Huizen. Hij heeft daar een mooie ruime studio.
In november zijn we met de hele communiteit hem op gaan zoeken. Hij kende ons nog bij naam en was zeer verheugd ons te zien.
Dankzij de goede zorgen van zijn nichtje Marloes en Bert Hauptmeier heeft hij heel lang nog zelfstandig kunnen wonen in zijn flat op Naardingerland.
Als u hem een kaartje wil sturen is dit zijn adres:
Verzorgingshuis Cordaan, “ De Marke”
Graaf Wichman 31 A
1276 KA Huizen

Kees Jongeneelen osfs

God blijft een mysterie

In een verpleeghuis ontmoette ik een diepgelovige vrouw met wie ik regelmatig sprak over de betekenis van God in haar leven. Ze was al ver in de negentig. Door ervaring was ze wijs geworden. Van drie van haar kinderen had ze al afscheid moeten nemen. Veel ontwikkelingen in de wereld had ze meegemaakt. Toen ze het einde van haar leven voelde naderen, zei ze steeds vaker dat het leven haar steeds stiller maakte, haar steeds meer tot zwijgen bracht.

Na haar dood vond een van haar kinderen op haar kamer een klein boekje met allerlei spreuken en teksten die zij mooi vond. Ik mocht het lezen. Op een van de bladzijdes stond geschreven: ‘Hoe ouder je wordt, des te minder weet je van God, en des te groter wordt het geheim.’

Als wij mensen over God spreken kunnen wij dat niet op een andere wijze doen dan met onze eigen taal. Met woorden die ons vertrouwd zijn, geven wij aan wie God voor ons is en wat Hij voor ons betekent. Dit kan voor iedereen anders zijn. En vaak wordt God ook in elke (levens)situatie verschillend ervaren. Als we verdrietig zijn ervaren we Hem als iemand die troost geeft of juist niet. Als we het gevoel hebben in een ‘flow’ te zitten, ervaren we God als een Kracht die ons boven onszelf doet uitstijgen. Als we door de natuur wandelen of op reis zijn, kunnen we verwonderd zijn over de schepping en ervaren we God als Alleskunner of Wonderdoener.

Dat het zo is dat God voor iedere persoon anders kan zijn en ook in iedere situatie weer anders kan worden ervaren, geeft al aan dat God niet te vatten is in één of twee namen of woorden. Hij is zoveel tegelijk en altijd zoveel groter en meer dan wij kunnen uitdrukken. Al onze namen en woorden voor God brengen Hem misschien wel wat dichterbij, maar ‘Hij is niet zus of zo, Hij is altijd soms’, zo schreef de dichter Bertus Aafjes.

De diepgelovige vrouw in het verpleeghuis kreeg steeds meer ontzag voor wie God is. Het leven leerde haar om God God te laten zijn: een groot Geheim, een Mysterie. Van haar wijsheid kan ik nog veel leren. Misschien U ook!

Astrid van Engeland

 

Salesiaans Contact februari 2026

De winter is nog niet ‘vergangen’. We verlangen naar lichtende dagen en weldoende warmte. De donkere wereld waarin wij leven ziet uit naar eindelijk vrede. We weten dat het nog lang niet zover is maar ons verlangen blijft. In onze machteloosheid mogen we ons hopelijk wat gesterkt weten door dit Salesiaans Contact: een lichtpuntje, een klein teken van hoop vanuit een Salesiaans optimisme. Veel leesplezier!

Wim Holterman osfs

FEEST  FRANCISCUS VAN SALES

Zaterdag 24 januari, een stralend zonnetje verwelkomde iedereen in De Schoter in Eemnes, waar de koffie al bruin was.
Het was fijn elkaar weer te ontmoeten en na de koffie werd de zaal omgebouwd tot een ruimte waar we met elkaar de viering konden houden. Met mooie liederen en teksten van Frans van Sales werd het een feestelijke viering.

Na de viering werd het traditionele stamppotten buffet al bezorgd, maar we hebben eerst met elkaar het glas geheven op de feestdag van Frans van Sales en op gezondheid voor een ieder.
De stampotten vielen weer goed in de smaak en dat was te zien aan het kleine beetje dat overbleef. Er werd snel opgeruimd waarna er een korte presentatie was van de reis naar Troyes, ter gelegenheid van de viering van 150 jaar Oblaten van Franciscus van Sales, met beeld, geluid en commentaar van de deelnemers.
We kunnen terug kijken op een fijn feest en zien iedereen graag weer op zaterdag 11 april op de volgende familiedag.

Loes Wiggerts

 

 

 

 

 

 

FRANÇOIS DE SALES EN ZIJN DOVE KNECHT

Op dinsdag 27 januari waren wij – de Werkgroep Spiritualiteit – uitgenodigd om in de gezamenlijke parochies van Dordrecht een avond te verzorgen over François de Sales. Er waren ongeveer dertig mensen op afgekomen. Na een korte inleiding en een film over onze heilige zijn we met elkaar in gesprek gegaan over een aantal citaten die in de film aan bod waren gekomen. Het werden hele boeiende gesprekken. Eens te meer bleek weer, dat onze patroon ook in onze dagen mensen zeker nog kan boeien. Hij nodigt uit om met elkaar in gesprek te gaan door zijn open houding en vooral door zijn warme en nabije taal. Natuurlijk: soms zijn zijn uitspraken gedateerd, maar als je de tijdgebonden schil ervan afpelt dan blijven ze actueel. Dat bleek opnieuw die avond in Dordrecht. Wat ons daarbij opviel, dat een groot aantal van de aanwezigen wist, dat François de patroon is van de doven.
Voor mij was dit een uitnodiging om nog eens te zoeken naar het verhaal van François en zijn dove knecht. Dirk Koster was in zijn boek ‘François de Sales’ nogal kort over deze knecht. Hij schrijft erover: ‘Het meest onvergetelijk werd de bisschop voor zijn doofstomme knecht François. Hij had hem uit medelijden aangenomen. Ging geduldig met hem om en nam alle vriendelijke tijd om hem te helpen. De man veranderde zienderogen, kreeg weer zin in het leven en raakte zeer gehecht aan de bisschop. François de Sales zou later hiervoor tot patroon van de doofstommen uitgeroepen worden door Paus Pius X.’
Graag wil ik bij dit citaat een paar opmerkingen maken. Dirk Koster noemt de dove knecht ‘François’. Op andere plaatsen vond ik de naam ‘Martin’. Wellicht heeft Dirk zich hier vergist. Een tweede opmerking: het woord ‘doofstom’ klinkt in mijn oren behoorlijk denigrerend. Het is een nogal tijdgebonden benaming. Dove mensen kunnen echt wel ‘spreken’, alleen op een andere manier dan niet-doven. Feit is wel, dat ‘onze’ François een nieuwe manier ontdekte om met zijn knecht te ‘spreken’. En dat was heel uitzonderlijk in zijn tijd. Onderwijs aan dove mensen was ‘not done’. Met veel geduld en inlevingsvermogen leerden ze beiden met elkaar te communiceren via gebaren. Zo lukte het onze geliefde bisschop om zijn knecht te onderwijzen in de catechismus en bereidde hem voor op het ontvangen van de sacramenten. Dit heeft veel indruk achtergelaten op zijn tijdgenoten. François maakte duidelijk, dat doven niet ‘stom’ zijn. Ze kunnen wel degelijk leren en communiceren. Hij behandelde zijn knecht niet als iemand met een beperking, maar als een volwaardig mens die zijn volledige pastorale zorg toekwam. Zo werd onze heilige ook daarin een voorbeeld dat navolging verdient.

Rond 24 januari maakte Astrid van Engeland me attent op het facebook-account van ‘European Deaf Catholics’. Astrid is lid van de Salesiaanse Kring van Schijndel en is fulltime werkzaam als Geestelijk Verzorger in de Gelderhorst in Ede. De Gelderhorst is een organisatie die zorg biedt voor doven met een aan ouderdom gerelateerde zorgvraag, zo vermeldt de website. Op Facebook vond ik de afbeeldingen die ik voor dit artikel heb gebruik. Voor mij waren ze onbekend, maar wel voor zichzelf sprekend.

De begeleidende tekst vermeldt nog dat François communiceerde met dove mensen ‘met gebaren, geduld en compassie. Hij leerde dat communicatie verder gaat dan gesproken woorden. En zo heeft een bijzonder betekenis voor de dove gemeenschap. Zijn respectvolle, duidelijke en menselijke manier van communiceren maken hem tot een voorbeeld van inclusie en begrip’. Waarvan akte.

 

Wim Holterman osfs