© De Oblaten van Franciscus van Sales | contact

Citaat mei 2021


In het citaat van de maand april 2021 verwees Franciscus van Sales naar een bekende uitspraak van Augustinus van Hippo (354-430). In dit nieuwe hoofdstuk is opnieuw een verwijzing naar Augustinus te vinden, die immers op het einde van zijn leven een bloemlezing samenstelde van teksten uit het Oude en Nieuwe Testament, met richtlijnen voor een goed leven, die de lezer een spiegel voor wil houden: ‘De bijbel als spiegel’. Wie naar zichzelf kijkt, was de gedachte, wordt geconfronteerd met de eigen onvolmaaktheid en aangezet tot beterschap. Zowel Augustinus als Franciscus baseren zich op teksten uit de eerste brief van Paulus aan de Korintiërs. In de kerk van Franciscus van Sales in Annecy is op het hoofdaltaar een beeld te zien van Augustinus met een spiegel in zijn hand. Daar werkt dit beeld als een dubbele afspiegeling: niet alleen het geloof is als een spiegel, ook voor de verwantschap van Franciscus van Sales met Augustinus geldt dat zij qua denkbeelden en geloof een afspiegeling van elkaar waren.

Als we iets zien, is het niet het ding zelf dat zich in ons oog dringt; het is er door een indruk, als een afbeelding. Als we iets met ons verstand beschouwen en begrijpen, dan valt dat iets niet samen met ons verstand; het komt bij ons binnen door een andere, fijnere, geestelijke afbeelding ervan. Wat ons verstand bereikt, doet dit dus via allerlei omwegen en gedaanteveranderingen. Het komt binnen via onze lichamelijk zintuigen, gaat naar onze geestelijke zintuigen toe, komt aan in de verbeelding of ons voorstellingsvermogen, bereikt ons verstand en komt vandaar in het topje van onze geest aan. Elk van die stappen werkt als een filter en als een vijl, waardoor dat wat bij ons binnenkomt tussen zintuigen en verstand steeds verder wordt uitgezuiverd en verfijnd. Dat werkt zo in dit sterfelijke leven, Theotimus, met alles wat we zien en begrijpen, en zo gaat het ook met het geloof. Een spiegel bevat toch ook niet het voorwerp wat je er in ziet? Je ziet slechts de afbeelding ervan, en die afbeelding laat weer een indruk na in het oog. Zo bevatten de woorden van het geloof ook niet de dingen die daarin worden verkondigd, ze bieden enkel een afbeelding ervan, die op haar beurt weer een andere doet ontstaan, die ons verstand dankzij de goddelijke genade aanvaardt als heilige waarheid en die onze wil omarmt als beminnelijk en goed. Gods woord bereikt ons verstand net zoals iets wat we in een spiegel zien ons oog bereikt. Dat bedoelde de apostel (1 Korintiërs 13, 12) met zijn uitspraak dat geloven is als zien door een spiegel.(…) Hier op aarde kan dat niet, al ontvangen we het sacrament van de Eucharistie als voorproef en belofte, maar in de hemel geeft God zich aan ons zonder sluier of dekmantel en zullen we Hem zien van aangezicht tot aangezicht, zoals Hij is (1 Korintiërs 13, 12 en 1 Johannes 3, 2). "

Uit: Franciscus van Sales, Verhandeling over de liefde tot God, boek 3 hoofdstuk 11.
Bekijk ook de foto van de maand